تاریخچه زنبورداری در جهان
تاريخچه زنبورداري در جهان و ايران
زنبور عسل امروزه در تمام نقاط دنيا به جز مناطق قطبي زندگي مي كند. تا قرن شانزده ميلادي زنبورعسل منحصر به دنياي قديم يعني آسيا، آفريقا و اروپا بوده است. اولين فسيل زنبور از درون صمغ هاي بالتيك بدست آمده كه حدود 40 ميليون سال عمر دارد. زنبورعسل ازقسمت گرمسيري و نيم گرمسيري آفريقا منشاء گرفته و سپس به اروپا و شرق آسيا گسترش يافته است. از قر نها پيش زنبورعسل درشكاف كو هها و تنه خالي درختان و مكا نهاي مناسب ديگر لانه كرده و دور از عوامل نامساعد محيط و موجودات شكاري به زندگي خود ادامه داه است. بشر براي استفاده از عسل زنبوران با روش هاي بسيار ابتدائي زنبور را از اين لانه ها بيرون رانده، عسل و موم را مورد استفاده قرار مي داده است. امروزه در بعضي از نقاط دنيا منجمله ايران (بخصوص شمال ايران) استفاده از كندوهاي طبيعي متداول و معمول مي باشد. بشر به مرور زمان دانست كه بايد براي بهره برداري بهتر و بيشتر كندوهاي طبيعي را از نقاط مختلف نزديك هم جمع نموده و در يك محل از آنها مواظبت و نگهداري كند. در بعضي ديگر از نقاط دنيا موفق به ساختن كندو شده و زنبورها را در داخل كندوهاي ابتدائي نگهداري مي كردند. نوع كندوهاي ابتدائي بسته به شرايط محيطي منطقه و نوع مواد اوليه موجود و مهاجرت سكنه آن ناحيه فرق مي كرد. در نقاط جنگلي دنيا زنبورعسل را در لانه طبيعي خود يعني تنه درخت نگهداري مي كردند. افراد بومي محل براي سهولت در امر مواظبت و برداشت، تنه درخت حاوي زنبور را از بقيه درخت جدا نموده و با پوشانيدن سروته آن تعدادي از آنها را در كنارهم قرار مي دادند. كندوهاي تنه درختي رامي توان به صورت افقي يا عمودي قرار داد. در نقاط ديگر دنيا كه فاقد جنگل بودند، اولين نوع كندو، كندوهاي گلي بودند كه به صورت خام يا پخته(سفال) مورد استفاده قرارميگرفتند. امروزه در بعضي از نقاط خاورميانه و منجمله ايران(فارس، كردستان، لرستان ) استفاده از كندوهاي گلي و سفالي متداول مي باشد.
در مصر قديم براي پرورش زنبورعسل از لوله هاي استوانه اي سفالي استفاده مي كردند. مصريان قديم حتي زنبورداري مهاجرتي داشتند وزنبورهاي خود را در مسير رود نيل تغيير مكان داده و از حداكثر نباتات منطقه استفاده مي كردند. نوع ديگر كندو، كندوهاي بافتني بودند كه از الياف و ترك ههاي نباتات ساخته ميشدند. اين نوع كندوها شايد اولين بار از يونان گزارش شد ه اند. كندوهاي بافتني تركه اي در اغلب استان هاي ايران (آذربايجان، كردستان و استان فارس) متداول بوده و به اشكال و اندازه هاي مختلف ساخته مي شوند.
براي محافظت زنبوران عسل از عوامل خارجي روي اين نوع كندوها را با خاك رس و تفاله گاو گل اندود مي كنند. كندوهاي ابتدائي ضمن دارا بودن خصائص لازم يك كندو محافظت زنبوران در مقابل عوامل نامساعد طبيعي مانند باد، باران و حرارت هاي بالا و پايين، بسيار كم حجم بوده و محصول كمي توليد مي كنند. براي بدست آوردن عسل و موم چنين كندوهايي زنبورها را با دود دادن ويا آتش زدن خارج كرده و عسل و موم آنرا استخراج مي كنند. چون در اين كندو قاب موجود نيست شان ها بطور طبيعي به بدنه كندوچسبيده و براي استخراج عسل هر سال بايد مقداري از شا نهاي قسمت عقب كندو را برداشت و عسل را استخراج و موم را به مصرف مقتضي رسانيد.
منبع : سایت زنبور عسل ایران
